Zmiany w ustawie o dochodach samorządów budzą szerokie zainteresowanie, szczególnie w kontekście niedawnych modyfikacji stawek podatku dochodowego, co wpływa na zasoby finansowe JST.
Zmiany w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych (PIT), w tym obniżenie stawki podatkowej, skutkowały obniżeniem wpływów, w których JST mają swój udział. Ministerstwo wyjaśnia, że łączne straty samorządów w latach 2022-2023 wyniosły odpowiednio 19,2 mld zł oraz 18,9 mld zł. W celu zrekompensowania tych strat rząd przekazał doraźne wsparcie finansowe, w tym dodatkowe środki z tytułu PIT oraz uzupełnienia subwencji ogólnej. Dla przykładu, miasto Warszawa otrzymało w 2022 roku ponad 850 mln zł, a w 2023 roku kolejne 249 mln zł.
Zdaniem Ministerstwa Finansów nowa ustawa o dochodach JST, uchwalona 1 października 2024 roku, ma na celu wprowadzenie przewidywalnego systemu finansowania, który ograniczy zależność od doraźnych dotacji. Wdrożenie tej reformy zapewni JST wyższe dochody – łączny wzrost dochodów w 2025 roku szacowany jest na 24,8 mld zł. Ministerstwo dąży do stworzenia stabilnych warunków dla budżetowania samorządów, w szczególności miast na prawach powiatu.
Jednym z kluczowych elementów reformy jest ujęcie potrzeb rozwojowych JST. Planowane wydatki na rozwój wzrosną z 3,2 mld zł w 2024 roku do 8,6 mld zł w roku 2025. Te środki mają charakter elastyczny, co oznacza, że samorządy mogą przeznaczyć je na różne inwestycje rozwojowe zgodnie z lokalnymi priorytetami.
Ministerstwo zaznacza, że proces reformy był konsultowany z samorządami, które pozytywnie oceniły zmiany w ramach Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego, a dodatkowo ustanowiono mechanizm monitorowania skutków reformy w jej pierwszym roku obowiązywania. Ministerstwo zobowiązało się do dalszej współpracy z przedstawicielami samorządów, by reagować na bieżące potrzeby JST.
Nowelizowana ustawa budzi tym większe zainteresowanie, gdyż obecna sytuacja geopolityczna w sposób istotny każe sformułować pytanie, czy planowana jest dodatkowa, celowa pula środków na zadania obronne dla samorządów zagrożonych działaniami wojennymi ze strony Federacji Rosyjskiej? W odpowiedzi na tak postawione pytanie Ministerstwo wskazało, iż uchwalona 1 października 2024 r. ustawa o dochodach jednostek samorządu terytorialnego w sposób systemowy będzie regulować zasady ustalania dochodów jednostek samorządu terytorialnego. Oprócz tej ustawy mogą funkcjonować inne mechanizmy finansowania zadań jednostek samorządu terytorialnego, jak np. rozwiązania skierowane do określonej grupy samorządów, których dofinansowanie jest szczególnie uzasadnione. Z taką sytuacją mamy do czynienia w przypadku samorządów położonych w północno-wschodniej części Polski. Od roku 2024 realizowany jest program wieloletni pn. „”Rządowy program rozwoju północno-wschodnich obszarów przygranicznych na lata 2024-2030”, stanowiący wsparcie dla jednostek samorządu terytorialnego szczebla lokalnego ¾ (gmin i powiatów) leżących w 21 powiatach z województw: lubelskiego, podkarpackiego, podlaskiego i warmińsko-mazurskiego oraz czterech miast na prawach powiatu (Przemyśl, Biała Podlaska, Chełm i Suwałki). Celem strategicznym Programu jest poprawa jakości życia mieszkańców północnowschodnich obszarów przygranicznych przez ograniczenie negatywnych skutków inwazji Federacji Rosyjskiej na Ukrainę oraz stworzenie trwałych podstaw umożliwiających rozwój społeczno-gospodarczy z poszanowaniem środowiska naturalnego.
Źródło: sejm.gov.pl
Podobne artykuły:
Gościem specjalnym odcinka był Minister Leszek Skiba - ekonomista, w latach 2015–2020 podsekretarz stanu w Ministerstwie Finansów, w latach 2020–2024 Prezes [...]
Pomimo że przepisy ustawowe przewidują wprowadzenie – od 1 lutego 2026 r. dla większych podatników i od 1 kwietnia 2026 [...]
Mechanizm podzielonej płatności funkcjonuje w Polsce od siedmiu lat i stał się jednym z najważniejszych narzędzi zwiększających bezpieczeństwo rozliczeń w [...]
Przedsiębiorcy przygotowujący się do wdrożenia Krajowego Systemu e-Faktur (KSeF) staną w najbliższych miesiącach przed dodatkowymi, znaczącymi obowiązkami wynikającymi z projektu [...]
Wtórny obowiązek podatkowy w podatku akcyzowym stał się jednym z najbardziej problematycznych elementów obowiązującego systemu. Konstrukcja ta powoduje, że podatek [...]
Zgodnie z art. 41 ust. 6 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (dalej: „ustawa VAT”), stawka 0% stosowana jest [...]