Zgłoszenie rejestracyjne dla celów VAT

Zgodnie z art. 96 ust. 4 b ustawy o VAT, jeżeli zgłoszenie rejestracyjne dla celów VAT zostało złożone przez pełnomocnika, wówczas taki pełnomocnik odpowiada solidarnie wraz z zarejestrowanym podatnikiem do kwoty 500.000 zł za zaległości podatkowe podatnika powstałe z tytułu czynności wykonanych w ciągu 6 miesięcy od dnia zarejestrowania podatnika jako podatnika VAT czynnego.

Przepis ten obowiązuje od ponad 10 lat. W międzyczasie system VAT został znacząco uszczelniony. W ostatnich latach weszły w życie takie mechanizmy uszczelniające VAT jak mechanizm podzielonej płatności, wykaz podatników VAT, JPK_V7, STIR, SENT. W przyszłym roku nastąpi rewolucja w systemie VAT, czyli wejście w życie Krajowego Systemu e-Faktur. Rozliczanie VAT przesuwa się więc w kierunku pełnej digitalizacji i transparentności dla Krajowej Administracji Skarbowej.

Mając to na uwadze, poseł Janusz Kowalski poprosił o odpowiedź na następujące pytania:

1. Czy rozwiązanie funkcjonujące na podstawie art. 96 ust. 4 b ustawy o VAT jest nadal potrzebne dla szczelności systemu VAT?
2. Czy to rozwiązanie nie utrudnia nadmiernie działalności przedsiębiorców, którzy chcieliby zarejestrować się dla celów VAT w Polsce, w szczególności, czy nie stawia nadmiernych barier przedsiębiorcom zagranicznym?
3. Ile w ciągu ostatnich 5 lat zostało wydanych prawomocnych decyzji ustanawiających odpowiedzialność solidarną pełnomocnika, wydanych na podstawie art. 96 ust. 4 b ustawy o VAT?

Oto odpowiedź Ministerstwa Finansów z dnia 12 listopada 2025 roku:

Pan Poseł w swoim wystąpieniu zwrócił się do Ministra Finansów i Gospodarki z prośbą o odpowiedź na poniższe pytania:

1. Czy rozwiązanie funkcjonujące na podstawie art. 96 ust. 4b ustawy o VAT jest nadal potrzebne dla szczelności systemu VAT?

2. Czy to rozwiązanie nie utrudnia nadmiernie działalności przedsiębiorców, którzy chcieliby zarejestrować się dla celów VAT w Polsce, w szczególności czy nie stawia nadmiernych barier przedsiębiorcom zagranicznym?

3. Ile w ciągu ostatnich 5 lat zostało wydanych prawomocnych decyzji ustanawiających odpowiedzialność solidarną pełnomocnika, wydanych na podstawie art. 96 ust. 4b ustawy o VAT?

Odpowiedź na pyt. 1 i 2.

W przypadku rejestracji podmiotu przez pełnomocnika w art. 96 ust. 4b ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług została nałożona odpowiedzialność na pełnomocnika za zaległości podatkowe nowo zarejestrowanego podatnika VAT. Przepis ten jako przepis szczególny ustawy podatkowej wprowadza nową, odrębną zasadę dotyczącą rozszerzonego zakresu odpowiedzialności finansowej pełnomocnika.

Odpowiedzialność solidarna pełnomocnika wraz z zarejestrowanym podatnikiem dotyczy zaległości podatkowych powstałych w związku z czynnościami wykonanymi w ciągu pierwszych 6 miesięcy od zarejestrowania podatnika jako podatnika VAT czynnego. Odpowiedzialność pełnomocnika w tym przypadku nie przekracza kwoty 500 000 zł.

Zgodnie z uzasadnieniem do ustawy wprowadzającej to rozwiązanie jej celem jest uszczelnienie systemu VAT poprzez zapobieganie przestępstwom skarbowym. Rozwiązanie przeciwdziała rejestrowania do VAT tzw. „słupów” przez pełnomocników. Odpowiedzialność solidarna pełnomocnika wraz z zarejestrowanym podatnikiem nie dotyczy sytuacji, gdy powstanie zaległości podatkowych nie wiązało się z uczestnictwem podmiotu dokonującego sprzedaży w nierzetelnym rozliczaniu podatku w celu odniesienia korzyści majątkowej np. w oszustwie podatkowym.

Należy zauważyć, że rozwiązanie ma swój istotny prewencyjny charakter, który ma utrudnić tworzenie nielegalnych struktur służących do dokonywania oszustw w VAT stąd konsekwentnie należy dostrzec potrzebę dalszego utrzymywania takich regulacji.

Rozwiązanie to nie utrudnia nadmiernie działalności przedsiębiorców, którzy chcieliby zarejestrować się dla celów VAT w Polsce. Podkreślić należy, że przepis nie dotyczy każdej zaległości podatkowej a tylko takiej, której powstanie wiązało się z uczestnictwem podatnika w nierzetelnym rozliczaniu podatku w celu odniesienia korzyści majątkowej. Stąd pomoc w rejestracji podmiotu, który rzetelnie wypełnia swoje obowiązki nie wiąże się z ryzykiem zastosowania mechanizmu solidarnej odpowiedzialności.

Odpowiedź na pyt. 3.

W systemach KAS nie są gromadzone wyodrębnione dane dot. liczby wydanych prawomocnych decyzji ustanawiających odpowiedzialność solidarną pełnomocnika, na podstawie art.96 ust.4 b ustawy o VAT.

Jednocześnie informuję, że w systemach KAS znajdują się dane dot. liczby wszystkich wydanych decyzji o odpowiedzialności osób trzecich i następców prawnych w zakresie podatku VAT. Dane te przedstawia poniższe zestawienie.

Jak już zostało wyżej wskazane przepis art. 96 ust. 4b ustawy o VAT ma na celu przeciwdziałanie i zapobieganie występowaniu oszustw w podatku VAT. Stąd kluczowym argumentem dla dalszego funkcjonowania przedmiotowej regulacji jest jej walor zapobiegawczy. Utrudnienie tworzenia znikających podatników (często przy wykorzystaniu tzw. słupów) należy traktować jako działanie zasługujące na kontynuację z uwagi na swój cel.