Okulary korekcyjne w kosztach firmy – gdzie kończy się wydatek osobisty a zaczyna działalność gospodarcza?

W praktyce interpretacyjnej organy podatkowe konsekwentnie uznają, że zakup okularów korekcyjnych nie stanowi kosztu uzyskania przychodów. Argumentacja opiera się na założeniu, że jest to wydatek o charakterze osobistym, związany przede wszystkim ze zdrowiem podatnika, a nie bezpośrednio z prowadzoną działalnością gospodarczą.

W efekcie przedsiębiorcy nie mogą uwzględnić takiego wydatku w rozliczeniach podatkowych, ponieważ – według organów – nie istnieje wystarczający związek między zakupem okularów a osiąganiem przychodów. Takie podejście abstrahuje jednak od realiów wielu współczesnych zawodów.

W praktyce coraz więcej działalności opiera się na pracy przy komputerze, często przez wiele godzin dziennie. W takich warunkach możliwość wykonywania obowiązków zawodowych bywa bezpośrednio uzależniona od korzystania z okularów korekcyjnych. Dla części przedsiębiorców nie jest to więc wydatek „osobisty” w tradycyjnym rozumieniu, lecz warunek konieczny do prowadzenia działalności.

Powstaje więc pytanie, czy obecna linia interpretacyjna nadąża za zmianami w sposobie wykonywania pracy. Granica między wydatkiem prywatnym a związanym z działalnością gospodarczą staje się coraz mniej oczywista, zwłaszcza w przypadku zawodów opartych na pracy wzrokowej i cyfrowej.

W efekcie problem ten wpisuje się w szerszą dyskusję o tym, jak interpretować pojęcie kosztów uzyskania przychodów w warunkach zmieniającej się rzeczywistości gospodarczej.

W związku z powyższym Ministerstwo Finansów otrzymało następujące pytania:

1. Czy w Ministerstwie Finansów prowadzone są analizy dotyczące możliwości zmiany przepisów podatkowych w taki sposób, aby wydatki na okulary korekcyjne wykorzystywane podczas wykonywania działalności gospodarczej – w szczególności przy pracy z monitorem ekranowym – mogły być zaliczane do kosztów uzyskania przychodów?
2. Czy Ministerstwo Finansów planuje podjęcie działań legislacyjnych lub interpretacyjnych w celu doprecyzowania zasad kwalifikowania – na gruncie podatku dochodowego od osób fizycznych – wydatków ponoszonych przez osoby prowadzące działalność gospodarczą na zakup okularów korekcyjnych wykorzystywanych podczas wykonywania obowiązków zawodowych, w szczególności w sytuacji, gdy charakter działalności wymaga wielogodzinnej pracy przy monitorze ekranowym?
3. Czy Ministerstwo Finansów posiada dane dotyczące liczby interpretacji indywidualnych wydanych w ostatnich latach w sprawach dotyczących zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wydatków na okulary korekcyjne przez osoby prowadzące działalność gospodarczą?
4. Czy w ocenie Ministerstwa Finansów obecna praktyka interpretacyjna organów podatkowych jest spójna z zasadą równości podatników, biorąc pod uwagę, że pracodawcy mogą finansować pracownikom okulary korygujące wzrok związane z pracą przy monitorze ekranowym, podczas gdy przedsiębiorcy wykonujący analogiczne obowiązki nie mogą zaliczyć takiego wydatku do kosztów uzyskania przychodów?
5. Czy Ministerstwo Finansów dopuszcza możliwość uznania za koszt uzyskania przychodów wydatków na okulary korekcyjne w sytuacji, gdy zostały one zalecone przez lekarza medycyny pracy lub specjalistę w związku z wykonywaniem określonych obowiązków zawodowych w ramach działalności gospodarczej?

W odpowiedzi Ministerstwo Finansów wskazało, iż:

Wydatki na nabycie okularów korekcyjnych są oceniane pod kątem możliwości zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów prowadzonej działalności gospodarczej, na podstawie ogólnej zasady wyrażonej w art. 22 ust. 1 ustawy PIT. Zgodnie z tą zasadą kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23. Z ogólnej zasady zawartej w art. 22 ust. 1 ustawy PIT wynika, że wydatek poniesiony przez podatnika może być brany pod uwagę przy ustalaniu dochodu do opodatkowania jedynie wówczas, gdy służy osiągnięciu przychodów, czyli istnieje związek przyczynowy pomiędzy kosztem, a możliwością uzyskania przychodów, rozumianą również jako zachowanie albo zabezpieczenie źródła przychodów. Jednocześnie wydatek ten nie może występować w katalogu wydatków niestanowiących kosztów podatkowych, określonych w art. 23 ustawy PIT. Kosztami uzyskania przychodów są zatem wszelkie racjonalne i gospodarczo uzasadnione wydatki związane z prowadzoną działalnością gospodarczą, których celem jest osiągnięcie, zabezpieczenie albo zachowanie źródła przychodów. Poniesione wydatki nie mogą mieć również charakteru osobistego. Bezpośrednim celem, jaki jest związany z ponoszeniem wydatku na nabycie okularów korekcyjnych, jest korekcja wady wzroku osoby prowadzącej działalność gospodarczą, a nie osiągnięcie przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej.

Wydatek poniesiony na nabycie okularów korekcyjnych, które mogą być wykorzystywane przy różnych okazjach, a nie wyłącznie w celu prowadzonej działalności gospodarczej, ma charakter osobisty. Ponadto uprzejmie informuję, że interpretacje indywidualne Dyrektora KIS, w tym również wydane w sprawach dotyczących zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wydatków na okulary korekcyjne przez osoby prowadzące działalność gospodarczą, są publikowane w ogólnodostępnym Systemie Informacji Celno-Skarbowej EUREKA. System ten posiada wyszukiwarkę, dzięki której możliwe jest wyszukanie interpretacji indywidualnych wydanych w danym okresie, w określonym zakresie. Końcowo uprzejmie informuję, że Ministerstwo Finansów nie planuje podjęcia działań w kierunku postulowanym w interpelacji, tj. w zakresie doprecyzowania zasad kwalifikowania na gruncie podatku PIT, wydatków ponoszonych przez osoby prowadzące działalność gospodarczą na zakup okularów korekcyjnych wykorzystywanych podczas wykonywania obowiązków zawodowych, w szczególności w sytuacji gdy charakter działalności wymaga wielogodzinnej pracy przy monitorze ekranowym.