Ministerstwo Finansów chce przedłużyć do końca 2027 r. okres, w którym podatnicy nie będą karani za błędy związane ze stosowaniem Krajowego Systemu e-Faktur. To bardzo ciekawa wiadomość, jeden z niewielu przypadków, kiedy MF idzie na rękę przedsiębiorcom. Chociaż, czy na pewno przypadek?

Co będzie w 2027 r. z KSeF

Od 1 stycznia 2027 r. skończą się obecne okresy przejściowe. KSeF stanie się obowiązkowy również dla najmniejszych przedsiębiorców, którzy w 2026 r. mogą jeszcze wystawiać faktury poza systemem, jeżeli mieszczą się w ustawowym limicie 10 tys. zł miesięcznie.

Nie będzie można również wystawiać faktur przy użyciu kas rejestrujących. Paragon fiskalny z NIP nabywcy do 450 zł nie będzie prawidłowo wystawioną fakturę uproszczoną. Jeżeli przedsiębiorca będzie potrzebował faktury dokumentującej taką transakcję, co do zasady trzeba będzie wystawić ją w KSeF.

To wszystko się nie zmienia. Zmienia się natomiast odpowiedź na pytanie: co stanie się, jeżeli podatnik tego obowiązku nie wykona prawidłowo?

Faktura wystawiona poza KSeF: obowiązek naruszony, ale bez kary. Ministerstwo Finansów zapowiada przedłużenie odroczenia sankcji za błędy związane ze stosowaniem KSeF do 31 grudnia 2027 r. Jednocześnie podkreśla, że organy KAS mają reagować na przypadki wystawiania faktur poza systemem i badać, czy niestosowanie KSeF nie prowadzi do nierzetelnego rozliczania podatku.
W praktyce powstaje więc dość niezwykła konstrukcja: KSeF jest obowiązkowy, administracja może stwierdzić, że podatnik obowiązku nie wykonał, ale za samo nieprawidłowe stosowanie KSeF sankcja ma być odroczona.

Co istotne, przepisy ustawy o VAT wyłączają z odpowiedzialności karno – skarbowej czyny zabronione związane z KSeF. W założeniach, KSeF mają sankcjonować kary z ustawy o VAT. Jeśli więc kary z ustawy o VAT zostaną odłożone o kolejny rok, to będzie oznaczało, że w 2027 r. nie będzie zagrożenia ani KKS ani karami z ustawy.
Oczywiście, żeby wdrożyć zapowiedzi MF potrzebna jest zmiana ustawy, na razie mamy tylko komunikat na stronie Ministerstwa Finansów.

Kolejny rok próbny KSeF

Z perspektywy przedsiębiorców to dobra wiadomość. Rok 2026 pokazał już, że ogromna liczba podatników rzeczywiście korzysta z KSeF i stara się robić to prawidłowo. Nie oznacza to jednak, że wszystkie procesy związane z nowym systemem są proste.

Problemy pojawiają się szczególnie tam, gdzie KSeF zderza się z bardziej skomplikowanymi procesami biznesowymi. Dobrym przykładem są załączniki do faktur i konieczność odpowiedniego powiązania dokumentów funkcjonujących poza KSeF z fakturą znajdującą się w systemie. Wątpliwości budzą również korekty faktur czy prawidłowe wystawianie faktur rozliczeniowych.

To właśnie w takich przypadkach dodatkowy rok bez sankcji może mieć największe znaczenie.

Czy naprawdę potrzebujemy sankcji, żeby podatnicy korzystali z KSeF?

Dla mnie najciekawsze w tym jest inne pytanie. Ten dodatkowy okres funkcjonowania obowiązkowego KSeF bez sankcji może stać się bardzo interesującym eksperymentem dotyczącym tego, w jaki sposób podatnicy będą reagować na nowe obowiązki.

Można byłoby przecież założyć, że skoro za niewystawienie faktury w KSeF nie grozi sankcja, część przedsiębiorców po prostu zignoruje system. Tymczasem praktyka może pokazać coś zupełnie innego.

Firmy potrzebują prawidłowych procesów fakturowania niezależnie od sankcji. Ich kontrahenci oczekują faktur w KSeF. Systemy finansowo-księgowe są do niego dostosowywane. Księgowi, doradcy i działy finansowe uczą się nowych zasad. Z czasem korzystanie z KSeF staje się po prostu elementem normalnego funkcjonowania przedsiębiorstwa.

Dlatego rok 2027 może przynieść bardzo ciekawą odpowiedź na pytanie: ilu podatników będzie prawidłowo korzystało z KSeF pomimo braku bezpośredniej sankcji za błędy? Być może okaże się, że w przypadku powszechnych obowiązków administracyjnych nie zawsze potrzebujemy kary jako podstawowego narzędzia zapewniającego ich przestrzeganie.

A dlaczego akurat do końca 2027 r.?

Jest jeszcze jeden element tej decyzji, którego trudno nie zauważyć, jej timing.

Rok 2027 będzie rokiem wyborów parlamentarnych. Ministerstwo Finansów właśnie zapowiada, że przez cały ten rok przedsiębiorcy nie będą objęci nowymi sankcjami za błędy związane ze stosowaniem jednego z największych projektów informatyczno-podatkowych ostatnich lat.

Czy termin ten ma związek z kalendarzem politycznym? Nie wiem, nie wiem…

Ostatecznie nie jest najważniejsze, jakie względy zdecydowały o wyborze właśnie takiego terminu. Jeżeli dodatkowy rok pozwoli przedsiębiorcom nauczyć się KSeF, poprawić procesy, wyeliminować błędy i wejść w docelowy system bez niepotrzebnego ryzyka kar, efekt może być po prostu dobry.

---

Autor artykułu: Zbigniew Makowski – Prezes Zarządu Instytutu Finansów i Podatków Publicznych, główny autor Nowej Ustawy VAT

Chcesz dołączyć do zespołu ekspertów pracujących nad projektem Nowej Ustawy VAT?

Napisz do nas: kontakt@nowaustawavat.pl

Wesprzyj projekt. Dowiedz się, jak możesz to zrobić: https://nowaustawavat.pl/finansowo/