Jakie będą konsekwencje orzeczenia TSUE o limitowaniu oprocentowania nadpłat podatkowych dla Polski?

Europejski Trybunał Sprawiedliwości wydał 8 czerwca 2023 roku orzeczenie w sprawie C-322/22, w którym uznał, że regulacje dotyczące limitowania oprocentowania nadpłat podatkowych nie są zgodne z prawem unijnym.

Trybunał wskazał, że przepisy te naruszają fundamentalne zasady prawa UE, w tym zasadę efektywności oraz obowiązek lojalnej współpracy państw członkowskich.

Ustawa o zmianie ustawy – Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw (dalej: „ustawa nowelizująca”) implementująca wyrok TSUE z 8 czerwca 2023 r. w sprawie C-322/22 Dyrektor Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu została uchwalona 20 lutego 2025 r. (druk sejmowy nr 964) i przekazana do Senatu 21 lutego 2025 r. Ustawa nowelizująca przewiduje jej wejście w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.

Ustawa nowelizująca przewiduje likwidację ograniczenia czasowego na złożenie wniosku o zwrot nadpłaty powstałej w wyniku orzeczenia TSUE, przekroczenie którego nie pozwala na uzyskanie pełnego oprocentowania nadpłaty, tj. za okres od dnia powstania nadpłaty do dnia jej zwrotu. Wprowadzone w ustawie nowelizującej regulacje zapewnią oprocentowanie nadpłat powstałych w wyniku orzeczeń TSUE za okres od dnia powstania nadpłaty do dnia jej zwrotu, niezależnie od czasu złożenia wniosku o zwrot nadpłaty względem publikacji orzeczenia w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej. Ustawa nowelizująca przewiduje, że do oprocentowania nadpłat powstałych w wyniku orzeczenia TSUE (lub orzeczenia TK), niezwróconych przed dniem jej wejścia w życie lub niezaliczonych przed tym dniem na poczet zaległych albo bieżących zobowiązań podatkowych, będą miały zastosowanie przepisy nowe.

Podatnicy, którzy przed publikacją wyroku TSUE w sprawie C-322/22 składali wnioski o nadpłatę wynikającą z orzeczeń TSUE i otrzymali niepełną kwotę oprocentowania (ze względu na złożenie wniosku po 30-dniowym terminie wynikającym z Ordynacji podatkowej), mogą ubiegać się o dodatkowe oprocentowanie nadpłaty. Wynika to z przewidzianych w Ordynacji podatkowej mechanizmów mających doprowadzić do stosowania polskiego prawa podatkowego w zgodzie z orzecznictwem TSUE (art. 74 i art. 240 § 1 pkt 11). Wskazują one na bezpośrednie stosowanie orzeczeń TSUE w wykładni prawa podatkowego, bez konieczności oczekiwania na ich uwzględnienie w treści przepisów krajowych.

W roku 2023, bezpośrednio po wydaniu wyroku TSUE w sprawie C-322/22, Ministerstwo Finansów analizowało skalę potencjalnych roszczeń ze strony podatników. Ministerstwo Finansów wystąpiło wówczas do organów podatkowych o przekazanie informacji o złożonych w związku z tym orzeczeniem wnioskach o

1. wznowienie postępowania w sprawach zakończonych decyzjami ostatecznymi,
2. zwrot nadpłaty wraz z jej oprocentowaniem,
3. zwrot wyższej niż wypłacona kwoty oprocentowania nadpłaty, jak również
4. informacji o wysokości żądanych kwot nadpłaty i oprocentowania.

W piśmie z 30 października 2023 r. nr DOP8.8012.65.2023.1 Ministerstwo Finansów przekazało organom podatkowym wyjaśnienia dotyczące oprocentowania nadpłat na gruncie art. 78 § 5 Ordynacji podatkowej w związku z wyrokiem TSUE w sprawie C-322/22. W swoim piśmie Ministerstwo Finansów wskazało na konieczność uwzględniania tego orzeczenia przy rozpatrywaniu przez organy podatkowe spraw w kontekście oprocentowania nadpłat.

Wyrok TSUE w sprawie C-322/22 stworzył możliwość wystąpienia, na podstawie art. 240 § 1 pkt 11 Ordynacji podatkowej, z wnioskiem o wznowienie postępowania w sprawach zakończonych decyzjami ostatecznymi, w których wcześniej zapadły niekorzystne dla podatników rozstrzygnięcia w przedmiocie oprocentowania nadpłaty. Dotyczy to wszystkich podatników, którzy w przeszłości zapłacili podatek na podstawie przepisów krajowych niezgodnych z prawem Unii, a którym odmówiono należnego im oprocentowania. Wznowienie postępowania z przyczyny wymienionej w art. 240 § 1 pkt 11 Ordynacji podatkowej następuje tylko na żądanie strony wniesione w terminie miesiąca odpowiednio od dnia wejścia w życie orzeczenia TK lub publikacji sentencji orzeczenia TSUE w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej. Postępowanie wznowieniowe toczy się na podstawie przepisów rozdziału 17 dział IV „Postępowanie podatkowe”, które nie przewidują „uproszczonych zasad”.

Według stanu ustalonego na dzień 31 października 2023 r., łączna wnioskowana kwota oprocentowania nadpłat (w związku z wyrokiem TSUE w sprawie C-322/22) wyniosła 42 634 771 zł.

Przy rozpatrywaniu spraw analogicznych do sprawy będącej przedmiotem rozstrzygnięcia TSUE w sprawie C-322/22, organy podatkowe uwzględniają wytyczne wynikające z tego orzeczenia. Należy jednak pokreślić, że każda sprawa podlega odrębnej i indywidualnej ocenie, i to do organu prowadzącego daną sprawę należy samodzielne podjęcie jej rozstrzygnięcia na podstawie oceny całości zgromadzonego materiału dowodowego. Ministerstwo Finansów nie otrzymało dotychczas żadnych sygnałów, które wskazywałyby na istnienie rozbieżności w stosowaniu ww. orzeczenia TSUE przez organy podatkowe. W związku z powyższym, nie są prowadzone konsultacje w zakresie tego zagadnienia.

Źródło: sejm.gov.pl

✅Wesprzyj nas